Dla stroicieli pozostał Guciem

List stroicieli i renowatorów Stowarzyszenia Polskich Stroicieli Fortepianów, który zostanie odczytany 20 lutego, w Technikum Budowy Fortepianów, podczas oficjalnych uroczystości upamiętniających 30. rocznicę śmierci Gustawa Arnolda Fibigera III.

Gustaw Arnold Fibiger III

Był wnukiem założyciela Fabryki Fortepianów i Pianin Arnold Fibiger, jej ostatnim właścicielem, a po upaństwowieniu zakładu w 1949 roku dyrektorem Fabryki Pianin i Fortepianów „Calisia”. Po wojnie, pod jego dyrekcją, pierwsze pianino o numerze fabrycznym 20698 zostało ukończone pod koniec 1946 roku. By uniknąć zadłużenia zakładu, środki na rozwój fabryki pozyskał ze sprzedaży kamienic.

Dyrektor fabryki i konstruktor instrumentów

Pod jego rządami fabryka rozwijała się dynamicznie. Dało to podstawy do zwiększenia produkcji instrumentów, ich sprzedaży oraz liczby zatrudnionych pracowników. Do sukcesu przyczyniły się   różnorodne modele pianin, ich nowoczesne obudowy, a także walory brzmieniowe. 70 proc. produkcji eksportowano do 30 krajów na całym świecie. W 1966 roku produkcja osiągnęła poziom 2200 pianin i 20 fortepianów gabinetowych M-165.

Wersja Super modelu M-165 była najpopularniejszym fortepianem Calisii. Jego konstruktorem był Gustaw Fibiger, który wprowadził nowe rozwiązania techniczne, m.in. wsporniki usztywniające ramę żeliwną i strojnicę z konstrukcją szkieletu oraz tzw. poduszkę powietrzną. Instrument ten otrzymał srebrny medal na Międzynarodowych Targach we Frankfurcie nad Menem w 1973 roku. Ponadto Gustaw Fibiger skonstruował również wielki fortepian koncertowy M-280, a przy jego udziale powstało 21 konstrukcji różnych pianin.

Założyciel, dyrektor i nauczyciel TBF

Choć Fabryka Pianin i Fortepianów Arnold Fibiger jako jedyna przetrwała obie wojny spośród wszystkich polskich zakładów produkujących instrumenty muzyczne, to w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku niepewna była jej przyszłość. Wraz z naturalnym odejściem starej kadry mistrzów, przedsiębiorstwo zostałoby pozbawione fachowców. Dlatego w 1954 roku z inicjatywy Gustawa Fibigera uruchomiono Technikum Budowy Fortepianów, początkowo w budynku Państwowej Szkoły Muzycznej, jako wydział Średniej Szkoły Muzycznej – pod nazwą Państwowa Średnia Szkoła Muzyczna Instrumentów Klawiszowych. W 1956 roku szkoła otrzymała oficjalną nazwę Technikum Budowy Fortepianów. Gustaw Fibiger kierował szkołą w latach 1955-1964 i nauczał w niej do 1978 roku.

Ojciec zawodowy stroicieli i renowatorów

Wśród stroicieli i renowatorów Gustaw Fibiger zajmuje szczególne miejsce. Wielu zawodowo czynnych stroicieli pamięta Gucia – tak go nazywano w szkole, gdy w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych kończono technikum. Był wymagającym, ale i cierpliwym nauczycielem, umiejącym formować przyszłych stroicieli i renowatorów. Był mistrzem, który miał czas dla swoich uczniów, a gdy była taka konieczność przyjmował ich w domu na konsultacje dyplomowe.

Bez Gucia nie byłoby Stowarzyszenia

Stowarzyszenie Polskich Stroicieli Fortepianów nigdy by nie powstało, gdyby nie Gustaw Fibiger. Choć nie był jego założycielem – SPSF powstał prawie 20 lat po jego śmierci – spośród 82 stroicieli i renowatorów zrzeszonych w organizacji, przeważająca większość to absolwenci Technikum Budowy Fortepianów. Wielu to wychowankowie samego Gucia.

Stowarzyszenie w fazie założycielskiej przygarnęła Elwira Fibiger, córka Gustawa. To w jej warszawskiej galerii sztuki odbywały się pierwsze spotkania stowarzyszenia. Elwira Fibiger jest również pierwszym członkiem honorowym Stowarzyszenia.  

Elwira Fibiger podczas X Walnego Zebrania Członków SPSF w Europejskim Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach w 2017 roku

Integracja środowiska była dla Gustawa Fibigera ważna, czego dowodem jest choćby przynależność do Unii Europejskich Stowarzyszeń Budowniczych Fortepianów Europiano. W 1960 roku reprezentował Polskę na Kongresie Europiano w Berlinie Zachodnim. Na rewizytę Gucio musiałby czekać prawie 50 lat później. 26 października 2018 roku delegaci Europiano z 19 krajów europejskich odwiedzili Technikum Budowy Fortepianów – dziecko Gustawa Fibigera.

Nauczyciele i uczniowie TBF

W tym szczególnym dniu chcemy podziękować Radzie Pedagogicznej Technikum Budowy Fortepianów. To dzięki Wam jesteśmy stroicielami i renowatorami. Pracujemy w kaliskich zakładach renowacyjnych, akademiach muzycznych, szkołach muzycznych, filharmoniach, operach i teatrach muzycznych. Jesteśmy stroicielami na festiwalach i konkursach muzycznych, w tym podczas Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina czy koncertach najważniejszych pianistów świata.

Jesteście kontynuatorami myśli Gustawa Fibigera. Życzymy Wam, byście jak najlepiej realizowali jego myśl edukacyjną.

Uczniowie TBF i stroiciele SPSF podczas wspólnego seminarium
w Akademii Muzycznej w Łodzi, 29 września 2018 roku

Uczniowie Technikum Budowy Fortepianów – bądźcie ciekawi zawodu, poznawajcie budowę instrumentów i zadawajcie pytania. My stroiciele, zrzeszeni w Stowarzyszeniu Polskich Stroicieli Fortepianów, jesteśmy do Waszej dyspozycji. Możecie już teraz na nas liczyć, a po szkole pomożemy Wam odnaleźć się w zawodzie. Ten zawód jest nie tyle sposobem na zarabianie pieniędzy, ale jest pasją. I nie martwcie się – pracy jest tyle, że będziecie narzekać, ale na brak czasu.

Gucio, choć nie ma Cię wśród nas od 30 lat, Twój duch nadal tu jest.

Cześć Twojej Pamięci
Stroiciele i renowatorzy Stowarzyszenia Polskich Stroicieli Fortepianów